ΕΟΔΥ: Πώς να προστατευτείτε από τον ιό Δυτικού Νείλου
Ιδιαίτερα έντονη κυκλοφορία του ιού του Δυτικού Νείλου, καταγράφεται κατά την τρέχουσα περίοδο μετάδοσης 2026. Ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) ενημερώνει με ανακοίνωσή του για την έξαρση του ιού, ιδίως σε περιοχές της Περιφέρειας Αττικής, και συστήνει στους πολίτες να λαμβάνουν με συνέπεια μέτρα προφύλαξης από τα κουνούπια.
Η ανακοίνωση του ΕΟΔΥ έχει ως εξής:
Την περίοδο 2026, έως τις 29/07/2026, έχουν καταγραφεί πανελλαδικά 42 εγχώρια περιστατικά λοίμωξης από τον ιό Δυτικού Νείλου στη χώρα, εκ των οποίων τα 35 στην Περιφέρεια Αττικής, τα πέντε (5) στην Περιφέρεια Θεσσαλίας, και δύο (2) στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας. Στην Περιφέρεια Αττικής, έχουν καταγραφεί, μέχρι στιγμής, κρούσματα στις Περιφερειακές Ενότητες (Π.Ε.) Ανατολικής Αττικής, Βορείου Τομέα Αθηνών, Νοτίου Τομέα Αθηνών, Κεντρικού Τομέα Αθηνών και Δυτικής Αττικής.
Όπως υποδεικνύεται από τα τρέχοντα επιδημιολογικά δεδομένα, ιδίως στην Περιφέρεια Αττικής καταγράφεται φέτος -αρκετά νωρίς στην περίοδο μετάδοσης- ταχέως αυξανόμενος αριθμός περιστατικών, σε συγκεκριμένες περιοχές. Λαμβάνοντας υπόψη ότι ο αριθμός των κρουσμάτων κορυφώνεται συνήθως από τα μέσα Αυγούστου έως τις αρχές Σεπτεμβρίου κάθε έτος, αναμένεται τις ερχόμενες εβδομάδες ακόμη μεγαλύτερη αύξηση κρουσμάτων. Ως εκ τούτου, ο ΕΟΔΥ υπογραμμίζει εκ νέου την ανάγκη προστασίας από τα κουνούπια με συνέπεια.
Στις εβδομαδιαίες εκθέσεις επιτήρησης του ΕΟΔΥ, που εκδίδονται κάθε Τετάρτη, μπορείτε να ενημερώνεστε για τους Δήμους όπου έχουν καταγραφεί ήδη κρούσματα σε ανθρώπους, κατά την τρέχουσα περίοδο μετάδοσης, και στους οποίους σίγουρα κυκλοφορεί ο ιός σε κουνούπια. Ωστόσο, οι περιοχές στις οποίες θα κυκλοφορήσει ο ιός τις ερχόμενες εβδομάδες δεν μπορούν να προβλεφθούν με ασφάλεια.
Για τον λόγο αυτό, o ΕΟΔΥ συστήνει τη λήψη ατομικών μέτρων προστασίας από τα κουνούπια σε όλη την επικράτεια, καθόλη την περίοδο κυκλοφορίας των κουνουπιών. Ιδιαίτερη προσοχή και συνέπεια στη λήψη μέτρων προστασίας χρειάζεται σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας και άτομα με ανοσοκαταστολή/ χρόνια υποκείμενα νοσήματα, που κινδυνεύουν περισσότερο να αρρωστήσουν σοβαρά.
Σύμφωνα με ενημέρωση του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας, το πρώτο περιστατικό λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου για την περίοδο μετάδοσης 2026 καταγράφηκε πρόσφατα.. Πρόκειται για περιστατικό μηνιγγοεγκεφαλίτιδας, ηλικίας άνω των 60 ετών, με έναρξη συμπτωμάτων στα τέλη Ιουνίου 2026 και πιθανότερο τόπο έκθεσης στην Περιφερειακή Ενότητα Βορείου Τομέα Αθηνών (Δήμο Αγίας Παρασκευής).
Κρούσματα της λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου καταγράφονται σε πολλές χώρες παγκοσμίως, όπως και σε πολλές Ευρωπαϊκές χώρες, σε ετήσια βάση, κατά τους καλοκαιρινούς και φθινοπωρινούς μήνες.
Από το 2010 και μετά, καταγράφονται κρούσματα και στη χώρα μας, σε ετήσια βάση, με αποτέλεσμα να θεωρείται αναμενόμενη η επανεμφάνιση περιστατικών σε κάθε περίοδο μετάδοσης. Ως εκ τούτου, τον Μάιο 2026, ο ΕΟΔΥ ενημέρωσε τους επαγγελματίες υγείας πανελλαδικά για την ανάγκη εγρήγορσής τους για τη νόσο και εξέδωσε σχετικό Δελτίο Τύπου για την ενημέρωση του κοινού, με συστάσεις για τη λήψη μέτρων προφύλαξης από τα κουνούπια.
Ο ιός του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται κυρίως με το τσίμπημα μολυσμένων «κοινών» κουνουπιών, τα οποία μολύνονται από μολυσμένα (κυρίως άγρια) πτηνά. Οι άνθρωποι που μολύνονται δε μεταδίδουν περαιτέρω τον ιό σε άλλα κουνούπια ή σε άλλους ανθρώπους (με άμεση επαφή).
Στην πλειονότητά τους τα άτομα που μολύνονται δεν αρρωσταίνουν καθόλου ή παρουσιάζουν μόνο ήπια συμπτώματα, ενώ σε ένα μικρό ποσοστό (μικρότερο από 1%) εκδηλώνουν σοβαρή νόσο που προσβάλλει το νευρικό σύστημα (κυρίως εγκεφαλίτιδα ή μηνιγγίτιδα). Η μεγάλη ηλικία, η ανοσοκαταστολή και τα χρόνια υποκείμενα νοσήματα αποτελούν τους πιο σημαντικούς παράγοντες κινδύνου για σοβαρή νόσηση και απειλητικές για τη ζωή επιπλοκές.
Καθώς η επιδημιολογία του ιού καθορίζεται από πολλούς παράγοντες, οι περιοχές στις οποίες θα κυκλοφορήσει ο ιός και θα εμφανισθούν κρούσματα δεν μπορούν να προβλεφθούν με ασφάλεια. Ως εκ τούτου, o ΕΟΔΥ συστήνει να λαμβάνετε επιμελώς ατομικά μέτρα προστασίας από τα κουνούπια σε όλη την επικράτεια, καθόλη την περίοδο κυκλοφορίας των κουνουπιών:
Μέτρα προστασίας από τα κουνούπια
- Χρησιμοποιείτε εγκεκριμένα εντομοαπωθητικά σώματος και χώρου (σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσης), σήτες, κουνουπιέρες, κλιματιστικά / ανεμιστήρες, κατάλληλα (μακριά) ρούχα.
- Μην αφήνετε στάσιμα νερά πουθενά. Με τον τρόπο αυτό, βοηθάτε ουσιαστικά να περιοριστούν οι εστίες αναπαραγωγής των κουνουπιών στους ιδιωτικούς σας χώρους (όπου δεν μπορούν να παρέμβουν οι αρμόδιες αρχές). Συγκεκριμένα:
- Ελέγχετε τακτικά και προσεκτικά αυλές, κήπους, βεράντες, ταράτσες, μπαλκόνια, χωράφια και οικόπεδα για ύπαρξη εστιών στάσιμων νερών και εξαλείψτε τις εστίες αυτές.
- Όλα τα αντικείμενα που μαζεύουν νερό: αναποδογυρίστε τα ή καλύψτε τα ή ανανεώνετε το νερό τους τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα.
- Καθαρίστε υδρορροές, φρεάτια και λούκια.
- Καλύψτε με σήτα τους αγωγούς εξαερισμού των βόθρων.
Προσοχή: Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας (άνω των 50 ετών), άτομα με ανοσοκαταστολή και άτομα με χρόνια υποκείμενα νοσήματα πρέπει να λαμβάνουν ατομικά μέτρα προστασίας από κουνούπια με ιδιαίτερη συνέπεια, καθώς κινδυνεύουν περισσότερο να αρρωστήσουν σοβαρά.
Με στόχο την έγκαιρη εφαρμογή στοχευμένων μέτρων απόκρισης και πρόληψης, σε κάθε περίοδο μετάδοσης, ο ΕΟΔΥ διενεργεί ενισχυμένη επιδημιολογική επιτήρηση της νόσου, ενημερώνει τους επαγγελματίες υγείας και δημόσιας υγείας και το κοινό, διερευνά άμεσα τα περιστατικά και βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία και συνεργασία με τις αρμόδιες εθνικές αρχές και τις αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης (οι οποίες θεσμικά εκτελούν τα προγράμματα ελέγχου των κουνουπιών).
Οι ενδεδειγμένες δράσεις πρόληψης και απόκρισης περιγράφονται αναλυτικά στο «Σχέδιο Δράσης για τη λοίμωξη από τον ιό του Δυτικού Νείλου» του Υπουργείου Υγείας, το οποίο έχει σκοπό την προτυποποιημένη εφαρμογή δράσεων για τη μείωση του κινδύνου μετάδοσης του ιού. Ειδική διατομεακή Ομάδα Εργασίας του Υπουργείου Υγείας προβαίνει άμεσα σε εκτίμηση κινδύνου και ορισμό των επηρεαζόμενων περιοχών και των περιοχών υψηλού κινδύνου, όπου λαμβάνονται πρόσθετα μέτρα για την ασφάλεια του αίματος (επικαιροποιημένη λίστα των περιοχών αυτών δημοσιεύεται και στην ιστοσελίδα του ΕΟΔΥ).
Περισσότερες πληροφορίες και επιδημιολογικά δεδομένα για τον ιό του Δυτικού Νείλου και τα μέτρα προστασίας από τα κουνούπια μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα του ΕΟΔΥ (https://eody.gov.gr/el/nosimata/metadotika/nosimata-kai-themata-ygeias/ios-dytikou-neilou.html?me=m3). Ο ΕΟΔΥ θα δημοσιεύει κάθε Τετάρτη επικαιροποιημένες εκθέσεις επιτήρησης της λοίμωξης, με τα τρέχοντα επιδημιολογικά δεδομένα (αριθμό κρουσμάτων σε επίπεδο Δήμου), από όπου μπορείτε να ενημερώνεστε για τους Δήμους της χώρας όπου καταγράφηκαν κρούσματα της νόσου κατά την περίοδο 2026 (και στους οποίους, επομένως, σίγουρα κυκλοφορεί ο ιός).
Περισσότερες πληροφορίες για τον ιό του Δυτικού Νείλου και τα ενδεδειγμένα ατομικά μέτρα προστασίας από τα κουνούπια μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα του ΕΟΔΥ.
