Βιταμίνη C και τσιγάρο

Το κάπνισμα τσιγάρων είναι μια σημαντική αιτία θανάτου παγκοσμίως, αντιπροσωπεύοντας πάνω-κάτω 5 εκατομμύρια από τους 57 εκατομμύρια θανάτους παγκοσμίως, κυρίως από καρδιακές προσβολές, εγκεφαλικά και πνευμονικές παθήσεις.

Οι αυξημένοι κίνδυνοι για την υγεία που συνδέονται με το κάπνισμα είναι γνωστοί και ασθένειες που μπορεί να σχετίζονται με αυτόν τον κίνδυνο περιλαμβάνουν τη στεφανιαία νόσο, τον καρκίνο και την χρόνια αποφρακτική πνευμονική νόσο, που συγκαταλέγεται μεταξύ των σημαντικότερων δολοφόνων παγκοσμίως.

Για να γίνει πιο κατανοητός ο κίνδυνος του καπνίσματος, είναι απαραίτητο να αναφερθούμε σε μια διαδικασία που ονομάζεται οξειδωτικό στρες.

Το οξειδωτικό στρες είναι μια διαδικασία κατά την οποία το οξυγόνο πυροδοτεί το σχηματισμό οξειδωτικών ενώσεων και ελεύθερων ριζών, που έχουν την ικανότητα να προκαλούν καταστροφικές αλλαγές στον οργανισμό. Αυτές οι αλλαγές σηματοδοτούν την έναρξη ορισμένων από τα πρώιμα στάδια πολλών ασθενειών, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου και των καρδιακών παθήσεων.

Οι καπνιστές λοιπόν έχουν σημαντική έκθεση στο οξειδωτικό στρες και αυτό μπορεί να είναι ένα από τα μονοπάτια μέσω του οποίου το κάπνισμα συμβάλλει στην ανάπτυξη ασθενειών. Η άμεση έκθεση στον καπνό του τσιγάρου, ωστόσο, αντιπροσωπεύει μόνο ένα μέρος του οξειδωτικού στρες που βιώνουν οι καπνιστές.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι ο καπνός του τσιγάρου συμβάλλει επίσης στον σχηματισμό πρόσθετων οξειδωτικών στο σώμα μέσω επιδράσεων στη φλεγμονώδη-ανοσολογική απόκριση. Ο σχηματισμός των οξειδωτικών εμποδίζεται σε ένα βαθμό από τα αντιοξειδωτικά. Τα αντιοξειδωτικά είναι θρεπτικές ουσίες που εμποδίζουν τον σχηματισμό περίσσειας επιβλαβών οξειδωτικών και ελεύθερων ριζών στο σώμα. Με αυτόν τον τρόπο εμποδίζουν τη διαδικασία του οξειδωτικού στρες και αποτρέπουν τις βλάβες.

Τα μικροθρεπτικά συστατικά (βιταμίνες και μέταλλα) δρουν ως αντιοξειδωτικά και αντιπροσωπεύουν μια γραμμή άμυνας ενάντια στο οξειδωτικό στρες, όπως αυτό που προέρχεται από το κάπνισμα. Αυτά τα μικροθρεπτικά συστατικά που λαμβάνονται μέσω της διατροφής μπορούν έτσι να δράσουν ώστε να μειωθούν ορισμένες από τις αρνητικές επιπτώσεις του καπνίσματος.

Αντιοξειδωτικά μικροθρεπτικά συστατικά που έχουν αποτελέσει αντικείμενο έρευνας σε σχέση με το κάπνισμα είναι η βιταμίνη C, η βιταμίνη Ε και καροτενοειδή.

Η βιταμίνη C, γνωστή και ως ασκορβικό οξύ, είναι μια υδατοδιαλυτή βιταμίνη και είναι απαραίτητη για τη φυσιολογική λειτουργία του σώματος. Σε αντίθεση με τα περισσότερα θηλαστικά, οι άνθρωποι δεν έχουν την ικανότητα να παράγουν τη δική τους βιταμίνη C και, ως εκ τούτου, πρέπει να τη λαμβάνουν μέσω της διατροφής τους. Εκτός από την αντιοξειδωτική του ικανότητα, η βιταμίνη C μπορεί επίσης να είναι σε θέση να επανενεργοποιεί άλλα αντιοξειδωτικά, όπως η βιταμίνη Ε.

Αυτή η βιταμίνη εμπλέκεται επίσης σε πολλά ενζυμικά συστήματα για τη σύνθεση του κολλαγόνου (συνδετικοί ιστοί, χόνδροι, δόντια και δέρμα), την επούλωση τραυμάτων και τη μετατροπή θρεπτικών συστατικών στη λειτουργική τους μορφή. Επιπλέον, η βιταμίνη C είναι απαραίτητη για τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, προάγει την αντίσταση στις λοιμώξεις, προστατεύει τη λειτουργία των πνευμόνων και ενισχύει την απορρόφηση σιδήρου από πηγές τροφών που δεν περιέχουν αίμη, οι οποίες βρίσκονται κυρίως σε φρούτα, λαχανικά, αποξηραμένα φασόλια, ξηρούς καρπούς και προϊόντα σιτηρών.

Όταν συγκρίνουμε καπνιστές με μη καπνιστές, τα στοιχεία δείχνουν σταθερά ότι οι σημερινοί καπνιστές έχουν χαμηλότερα επίπεδα βιταμίνης C στο αίμα. Επιπλέον, μελέτες έχουν δείξει μείωση των επιπέδων βιταμίνης C καθώς αυξάνεται ο αριθμός των τσιγάρων που καπνίζονται την ημέρα.

· ΠΩΣ ΕΞΗΓΟΥΜΕ ΑΥΤΗ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕΔΩΝ ΤΗΣ ΒΙΤΑΜΙΝΗΣ C ΣΤΟ ΑΙΜΑ;

Ένας από τους λόγους για τους οποίους οι καπνιστές αναμένεται να έχουν χαμηλότερα επίπεδα αντιοξειδωτικών στο αίμα βασίζεται στην απλή παρατήρηση ότι οι καπνιστές τείνουν να τρώνε λιγότερο υγιεινές δίαιτες από τους μη καπνιστές γενικά, και γενικότερα τείνουν να καταναλώνουν φρούτα και λαχανικά, κυρίως πηγές βιταμίνης C λιγότερο συχνά, από τους μη καπνιστές.

Ωστόσο, αυτή η παρατήρηση από μόνη της δεν μπορεί να εξηγήσει πλήρως τα χαμηλότερα επίπεδα της βιταμίνης στο αίμα των καπνιστών, καθώς μειωμένα βρέθηκαν τα επίπεδα βιταμίνης C ακόμη και στο αίμα καπνιστών που αύξησαν την πρόσληψη της βιταμίνης.

Πιο πρόσφατα, τα ευρήματα της έρευνας δείχνουν ότι η έκθεση του πλάσματος του αίματος στον καπνό του τσιγάρου καταστρέφει τη βιταμίνη C που υπάρχει στο πλάσμα.

· ΟΙ ΚΑΠΝΙΣΤΕΣ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΗ ΒΙΤΑΜΙΝΗ C

Καθώς η πρόληψη είναι μια προφανώς καλύτερη εναλλακτική από τη θεραπεία, είναι σαφές ότι θα πρέπει να δοθεί έμφαση στις παρεμβάσεις για τη διακοπή και την αποθάρρυνση του καπνίσματος και με τον τρόπο αυτό, στην προώθηση ενός πιο υγιεινού τρόπου ζωής. Ωστόσο, δεδομένου ότι πολλοί άνθρωποι σε όλο τον κόσμο δυσκολεύονται πολύ να σταματήσουν το κάπνισμα, θα ήταν συνετό να αναγνωρίσουμε τη σημαντική αλληλεπίδραση μεταξύ του καπνίσματος και της βιταμίνης C και να ενεργούμε προληπτικά σύμφωνα με τις τρέχουσες συστάσεις αυξάνοντας τη διατροφική της πρόσληψη.

Καλές πηγές βιταμίνης C περιλαμβάνουν τα εσπεριδοειδή, τις φράουλες, τις ντομάτες, τις πιπεριές, το λάχανο, την πατάτα, και το μπρόκολο.